abonneer nu
Frisgroen

Sinterklaas!

Door Ingeborg Swart op Friday 16 November 2018 17:00
  • ignore touch

    Amandelen. © Pixabay

  • ignore touch

    Amandelen. © Pixabay

mail pinterest

Morgen komt de Sint weer het land binnen. Het kan jullie moeilijk zijn ontgaan, maar ook ik wil er toch nog even aandacht aan besteden in mijn column.

De intocht is voor mij namelijk altijd de aftrap van de echte gezellige tijd. Natuurlijk neurie ik al maanden kerstliedjes, heb ik mijn plannen voor de feestdagen al sinds de zomer vastliggen, en weet ik al precies waar mijn kerstboom dit jaar komt staan, maar nu voelt het eindelijk echt geoorloofd. En bij de feestdagen hoort vooral ook heerlijk, verwarmend eten. Voedzaam eten ook, in vroeger tijden hadden we ten slotte flink wat energie nodig om warm te blijven tijdens de koude dagen, en eten dat goed bewaard blijft.

Onder andere om die reden vind je veel noten terug in alle feestgerechten. Kijk maar naar de lekkernijen die bij Sinterklaas horen: marsepein, amandel-banketstaven, speculaasjes met amandelvlokken, gevulde speculaas en ga zo maar door. In veel van de hapjes zitten amandelen, in moderne varianten soms ook bijvoorbeeld hazelnoten.

Helemaal niet zo verkeerd eigenlijk, want stiekem zijn amandelen ontzettend gezond (zolang je er niet allergisch voor bent natuurlijk). Dat slaat dan wel op de zoete amandel, Prunus dulcis v. dulcis. De andere, de bittere amandel, Prunus dulcis v. amara, is iets minder bevorderlijk voor je gezondheid. Die vruchten bevatten namelijk de giftige stof amygdaline, die kan worden omgezet in waterstofcyanide. Elke bittere amandel bevat zo’n twee tot drie procent amygdaline, waardoor je al snel last krijgt van problemen. Eet je er als volwassene meer dan tien tot vijftien op, dan kun je verschijnselen krijgen als hoofdpijn, duizeligheid, spiersamentrekkingen, ademhalingsproblemen en in extreme gevallen zelfs plotselinge dood. Goh, en ik begon mijn stukje zo vrolijk… Hoe dan ook, bittere amandelen worden eigenlijk nauwelijks meer gebruikt en zijn daarom ook bijna nergens meer te koop. Geen zorgen dus dat je per ongeluk de verkeerde opeet.

Want de zoete, die biedt talloze voordelen. Het was ook een van de eerste fruitbomen die gedomesticeerd werden, waar wij de nuttige eigenschappen door kweekbeleid probeerden te vergroten. Vanuit Armenië en Azerbaijan zijn de bomen vervolgens langzaam richting de Middellandse Zee verspreid. Gedomesticeerde amandelen werden al in de vroege bronstijd gegeten (3000 voor Christus), en mogelijk zelfs nog eerder! In de duizenden jaren daarna zijn ze altijd een belangrijk voedingsmiddel geweest voor de volken die er toegang toe hadden. Zo lagen ze bijvoorbeeld ook in de tombe van de bekende farao Toetanchamon, en zijn ze een onderdeel van talloze traditionele gerechten in Noord-Afrika, Europa en het Midden Oosten. Ook in onze keuken vind je ze in juist die traditionele, luxe producten. En waarom al die amandelen speciaal rond Sinterklaas? Waarschijnlijk omdat Spanje een ideaal klimaat is voor de amandelboom, en daar in elk geval vroeger een groot deel van het aanbod vandaan kwam. Grote kans dat er een flinke lading amandelen in de stoomboot mee naar Nederland kwam, zodat wij daar hier van konden genieten.

Met of zonder amandelen, geniet van de komende tijd en maak het je gezellig in huis.