abonneer nu
Frisgroen

Kwestie van smaak

Door Ingeborg Swart op Friday 14 December 2018 17:15
  • ignore touch

    xx © Pixabay

mail pinterest

Hmm, december. Overal lichtjes, gezelligheid en lekker eten. En mooie winterse taferelen buiten natuurlijk, die kale bomen en grijze luchten hebben toch altijd iets bijzonders. Helemaal op van die stille dagen wanneer de bewoonde wereld al snel einden ver weg lijkt.

Met de goede kleding en een lekkere snack voor onderweg kun je in de winter heerlijke dagen buiten doorbrengen. En daarna thuis lekker een warme maaltijd verorberen. Een romige stamppot, kruidige soep of pittige curry bijvoorbeeld, jum! Welke ingrediënten je daarin het lekkerst vindt, zegt meer dan je misschien zou denken. Smaak is oorspronkelijk immers bedoeld als gids om ons de juiste dingen te laten eten. Smaakt iets bitter, dan kan het giftig zijn, is het zoet, dan geeft het energie, enzovoort. Op die manier kon ons lichaam ons vroeger sturen naar de voedingsmiddelen die goed voor ons waren. Bij het eten van iets dat goed voor je is, ervaar je een soort beloningsgevoel waardoor je er snel nog meer van zult proberen te vinden (denk maar aan het energierijke suiker dat inmiddels als een verslavende stof wordt beschouwd). Dat werkt algemeen voor bepaalde voedingsstoffen, maar ook specifieker in combinaties.

Etenswaren die elkaar aanvullen in voedingswaarde passen namelijk ook vaak goed bij elkaar qua smaak. Dat is zo ontstaan zodat we ze sneller samen gaan eten. Denk maar eens aan de combinatie van pindakaas en banaan, een ware klassieker. Door verschillende stofjes in de banaan kan je lichaam het ijzer uit de pindakaas veel beter opnemen. Dat geldt overigens ook voor combinaties van pindakaas met fruit dat veel vitamine c bevat, door die combinatie kan je lichaam tot wel vier keer zo veel ijzer uit de pindakaas opnemen. Of tomaat en spinazie: de tomaat bevat veel vitamine c en de spinazie heeft ijzer. En vitamine c doet nog meer, het kan bijvoorbeeld bepaalde antioxidanten uit groene thee beschermen zodat ze goed aankomen in je darmen en daar opgenomen kunnen worden. Nog een voorbeeld: noten en yoghurt. Door de gezonde vetten in de noten kan je lichaam meer vitamine D uit de yoghurt opnemen. Vet is overigens vaker handig, onder andere om de antioxidanten uit bepaalde (vrucht)groenten op te nemen.

Hoe het precies kan dat smaken elkaar goed laten uitkomen en lijken te versterken is uitgevonden in een onderzoek naar de smaak umami (de vijfde, ‘hartige’ smaak). Daarbij kwam onder andere naar voren dat twee verschillende soorten stoffen verantwoordelijk kunnen zijn voor die bepaalde smaak. Elk geven ze een beetje smaak, maar wanneer de twee samen aanwezig zijn, is het effect veel sterker dan je zou verwachten. Verder onderzoek liet zien dat die smaakexplosie komt doordat smaakpapillen twee receptoren hebben voor umami, een voor elk van beide componenten. Pas als die beide verzadigd worden komt het volledige signaal door om aan te geven dat het een gezond, voedzaam gerecht is, bijvoorbeeld bij de combinatie van tomaat en champignon. Dat mechanisme zou best ook in andere combinaties zo kunnen werken.

Dus, welke smaken combineer jij deze feestdagen? Schuilt er stiekem een gezonde combinatie in de (misschien iets minder gezonde) overvloedige maaltijden en snacks? Hoe het ook zij, geniet er van. Fijne feestdagen!