abonneer nu
dossiers
Elke week reikt de Hoogeveensche Courant een Taart van de Week uit. De t...
Iedereen heeft wel een verhaal. Dat blijkt wel uit de rubriek De buren v...
De 49-jarige Marcel Hoogerbrugge werd woensdag 20 december 2017 in zijn ...
Lees hier alles over de overval op Chinees-Indisch restaurant Lotus op d...
Hoogeveen

Hoogeveners in den Vreemde: ‘Ik mis soms de Nederlandse gezelligheid’

Geplaatst op Tuesday 4 September 2018 17:17
  • Het gezin Yakubu. Van links naar rechts: Joke, Samuel, Micah en Abukari. © Andre Weima Fotografie

  • Joke de Lange coördineert in Ghana alfabetiseringsprojecten op Ghanese scholen. © Joke de Lange

  • De stichting Wycliffe wil graag dat Ghanese kinderen hun moedertaal leren. © Joke de Lange

  • In Ghana is nog veel armoede. In de dorpen wonen veel families in huisjes van leem met daken van gras © Joke de Lange

  • Joke de Lange groeide op in Hoogeveen en woont al jaren in Ghana. © Andre Weima Fotografie

  • Joke de Lange in een van de scholen waar de oud-Hoogeveense werkt. © Joke de Lange

pinterestmail

Tamale / Hoogeveen - De 49-jarige Joke de Lange groeide op in Hoogeveen en Fluitenberg en woont al sinds de jaren ’90 in Ghana. Ze wilde na de middelbare school graag iets betekenen voor anderen en ze werd door de baptistengemeente Beth-El uitgezonden via de stichting Wycliffe Bijbelvertalers naar Ghana.

Ze leert Ghanese kinderen lezen in hun moedertaal en haar doel is het leesonderwijs te verbeteren. Joke trouwde in 2000 met dominee Abukari Yakubu en het echtpaar kreeg twee zoons. Het gezin verbleef een paar weken in Nederland en in het huis van haar broer in Hoogeveen vertelt ze haar verhaal.

Joke de Lange werd geboren in Leeuwarden, maar na een jaar verhuisde het gezin naar de Tichelwerkstraat in Hoogeveen. Op haar achtste jaar verhuisde ze naar Fluitenberg om na een paar jaar terug te keren naar Hoogeveen, waar de familie aan De Kempenaar ging wonen. ‘In mijn jeugd was ik erg betrokken bij de baptistengemeente en was ik lid van koortjes en clubs,’ zegt Joke. ‘In het zogenaamde ‘dronken dorp’, de wijk aan het Zuiderpark, had ik veel vrienden en daar heb ik goede herinneringen aan.’

Toen ze in Fluitenberg woonde bezocht Joke de christelijke basisschool in Pesse. ‘Dat was een goede tijd. Ik herinner me nog de leraren Oortgiesen, Van Faassen en Kruithof. We fietsten naar school in weer en wind en ik weet nog dat we door een strenge winter even niet naar school konden.’ Haar tijd op het voormalige Menso Alting College was heel anders. ‘Ik kon goed leren en de school was oké, maar ik was liever met andere dingen bezig’, lacht Joke.

Beroepskeuzeadviseur

Na de middelbare school vertrok ze naar Deventer waar ze de opleiding tot beroepskeuzeadviseur volgde. ‘Dat was een mooie tijd. Ik was betrokken bij het studentenwerk van Youth for Christ, leidde bijbelstudies en kookte soms in een eetcafé voor andere mensen. Ik heb daar veel vriendschappen opgebouwd. Ik ben in Hoogeveen beschermd opgevoed, maar ik heb zelf bewust gekozen voor het christendom. Mijn blik is destijds verruimd en ik leerde bijvoorbeeld anders te kijken naar andere kerken.’

Joke haalde haar diploma en dacht: wat nu? ‘Het christelijk geloof was belangrijk in mijn leven en ik wilde graag naar een Bijbelschool. Ik ben toen zes maanden naar een Bijbelschool in Engeland gegaan en daar trof ik studenten uit allerlei landen. Ik begon dingen beter te begrijpen van de bijbel en ik kreeg toen het verlangen de zending in te gaan.’ Eerst werkte ze twee jaar op het arbeidsbureau in Zutphen waar ze langdurig werklozen en immigranten begeleidde bij het weer op de rit krijgen van hun leven.

Alfabetiseringswerk

Tijdens een groot zendingscongres in Utrecht kwam ze in contact met de stichting Wycliffe uit Driebergen. ‘Ja, ik sprak daar een dame van de stichting over bijbelvertaling en dat paste niet bij mij. Toen ze vertelde dat je ook ingezet kon worden voor alfabetiseringswerk, dacht ik bij mezelf: dit is het! Ik werd aangenomen en ik volgde een taalkundige opleiding van een jaar in Engeland. Ik kreeg geen salaris en ik werd gesteund door de Hoogeveense baptistengemeente en vrienden en familie. Ik ging zo nu en dan terug naar Hoogeveen.’

Joke ontmoette Hanneke Korten uit Hoogeveen, die al werkzaam was in Ghana. ‘Zij woonde in Ghana en zij vertelde dat er iemand gezocht werd voor alfabetiseringswerk. Ik werd door de baptistengemeente Beth-El uitgezonden naar Ghana via de stichting Wycliffe. Afrika had meer aantrekkingskracht op mij dan Azië en Ghana was Engelstalig en dat voelde goed, al wist ik weinig van het land.’ Joke volgde eerst een oriëntatiecursus in Kameroen. ‘Dat was de eerste keer dat ik in Afrika was en in het begin was het spannend en alles was nieuw en kleurrijk.’

Joke zegt niet echt avontuurlijk ingesteld te zijn, maar ze wilde graag iets anders dan gewoon was, doen. ‘Ja, ik had het sterke verlangen om iets breder te kijken dan waar je vandaan komt.’ De oud-Hoogeveense vertrok naar Tamale in Ghana en daar kwam ze aan in een totaal andere wereld. ‘Het land was droog en dor en soms zwart geblakerd. Ik dacht toen wel even: waar kom ik terecht? Tamale bleek een grote stad te zijn met veel groen en ik woonde in een klein appartement en toen dacht ik: het komt goed. De mensen waren erg vriendelijk en gastvrij en ik voelde me daar al gauw thuis. Ik zat natuurlijk wel in een soort vacuüm, want ik had alles in Nederland achter gelaten en het werk moest ik nog leren en de taal. Het duurde lang voordat ik antwoord kreeg op brieven, die ik naar vrienden in Nederland had gestuurd. Ik had geen heimwee, maar ik moest nog duidelijk mijn weg zien te vinden in het voor mij vreemde land.’

Dagbani

Dat lukte haar al snel en ze coördineerde projecten alfabetisering voor volwassenen in de dorpen om de mensen te leren lezen in de taal Dagbani. ‘Er zijn meer dan zestig talen in Ghana en 85% van de mensen in het noorden is analfabeet. Overdag werkten de mensen in de dorpen op het land en ’s avonds kregen ze les. Ik heb de basis van het Dagbani geleerd. Wij maakten lesmateriaal en zochten geschikte leraren. Het percentage christenen in het noorden van Ghana bedroeg 5% en is nu tussen de 5 en 10%. Ons doel is om de bijbel een leesbaar boek te maken in de taal van je hart.’

Na een jaar verhuisde Joke naar Yendi en daar merkte ze dat ze de enige blanke was. ‘Ja, ik werd op een goede manier benaderd en ik werd beschermd door de bevolking. Ik heb in veel dorpen gewerkt. Het was voor mij goed dat ik daar was.’ In 1998 kwam Joke in contact met dominee Abukari Yakubu, die kerken stichtte en mensen trainde om kleine kerken te leiden. ‘Hij vroeg mij hem te helpen bij het opzetten van leesklassen. We zijn vrienden geworden en is er een relatie ontstaan. De naam Yakubu is een veel voorkomende naam in Ghana en het is net zoiets als Jansen in Nederland. In 2000 zijn we in Tamale getrouwd, maar we bleven in Yendi wonen.’

Ongeluk

Drie dagen na hun huwelijksdag maakten Joke en haar man een tragisch vliegtuigongeluk mee bij de hoofdstad Accra. ‘Het vliegtuig crashte vlak voor de landing in Accra. Eigenlijk hadden we daar niet moeten landen, maar dat gebeurde toch. Het vliegtuig kantelde en kwam naast de landingsbaan terecht en vloog net niet in brand, omdat het nat was door het noodweer. Het is een wonder dat we nog leven. Er zijn bij het ongeval acht mensen overleden. We hebben toen een hele tijd moeten revalideren.’

Tot 2012 woonde de familie Yakubu in Yendi en het echtpaar kreeg twee zoons, Micah en Samuel. Micah zag het levenslicht in Ghana en Samuel in ziekenhuis Bethesda in Hoogeveen, waardoor Samuel iets meer interesse heeft in Nederland dan zijn broer. Er werd verhuisd naar Tamale, omdat het onderwijs in Yendi volgens Joke en Abukari niet het gewenste niveau heeft. ‘Het basisonderwijs is niet goed. Van de leerlingen in het basisonderwijs kan slechts 20% lezen in hun moedertaal of Engels. We hebben gevraagd of we onder schooltijd leesonderwijs in de moedertaal mogen aanbieden en dat is gehonoreerd alleen in groep 4. Dat doen we nu op vijftig scholen voor 1300 kinderen. Het blijkt dat kinderen de moedertaal snel oppikken en daardoor ook sneller Engels leren. We trainen ook leerkrachten om het leesonderwijs te verbeteren.’

Nederlandse gezelligheid

Joke de Lange vindt dat er in Ghana meer omgezien wordt naar elkaar dan in bijvoorbeeld Nederland. ‘Men is bereid te delen al heeft men zelf heel weinig. Men zorgt voor familie en bekenden, maar ook voor mensen die iets verder van hen afstaan. Ghana heeft een open samenleving, maar ik mis wel de Nederlandse gezelligheid. Even een kopje koffie drinken bij iemand mis ik en ik mis de vier jaargetijden, want in Ghana is het altijd warm. Ik zou graag eens een warme trui aan willen trekken,’ lacht Joke. ‘Je mist ook bijzondere feesten als bruiloften en verjaardagen in Nederland. Dat is lastig, maar ik heb het geaccepteerd.’ Joke constateerde dat Ghanezen een positief beeld van Nederland hebben. ‘Ja, als je in Ghana Nederland noemt worden al gauw namen van voetballers genoemd. In Ghana houdt men ook van voetbal. Het land is een stabiele democratie en heeft een positieve uitstraling. Landen willen steeds meer investeren in de jonge West-Afrikaanse democratie en het is relatief veilig. Wij kunnen ons vrij bewegen op straat.’

Parkeergelden

Een broer en zus en de vader van Joke wonen in Hoogeveen en ze volgt het nieuws uit Hoogeveen via Facebook. Ze was even terug in Hoogeveen en de aanblik van de Hoofdstraat was wel even verwarrend voor haar. ‘Ja, er zijn zoveel winkels verdwenen. De plaats doet wel vriendelijk aan en er heerst betrekkelijke rust. In Ghana ben je eigenlijk nooit alleen en dat wil ik soms wel eens graag. Ik verbaasde me wel over de hoge parkeergelden. In Tamale kun je voor tien eurocent onbeperkt parkeren. In Ghana mis ik ook kaas en koffie en melk is bijvoorbeeld erg duur. Ghana is betrekkelijk duur, het is een van de 25 duurste landen ter wereld is mij verteld.’

Op de vraag of ze zich meer Ghanees of Nederlands voelt, moet ze lang nadenken. ‘Dat is een moeilijke vraag. Ik ben natuurlijk gewoon een Nederlandse, maar ik denk dat ik meer een wereldburger ben. Ik ben een mix van een Ghanese en een Nederlandse. Of ik nog een typische Nederlander ben moet een ander maar beoordelen. Ik ben wel veranderd en ik heb een andere kijk op de wereld gekregen. Ik sta bijvoorbeeld meer open voor de meningen van anderen.’ Joke de Lange geeft aan voorlopig in Ghana te blijven. ‘Ja, we hebben geen enkele reden om naar Nederland te gaan. Onze kinderen gaan naar een nieuwe internationale school. Ons leven is in Ghana en misschien alleen als de jongens in Nederland willen studeren gaan we terug. Ik weet niet of ik wel weer in Nederland zou willen wonen, ik weet niet of ik daar wel weer zou kunnen aarden.’

whatsappTip de redactie via WhatsApp! Voeg 'Hoogeveensche Courant' toe als contact in uw telefoon, 06-5751 5176, en stuur ons uw tips, foto’s en video’s.