abonneer nu
Human Interest

Europese Commissie wil nijlgans op Unielijst exotenverordening

Geplaatst op zondag 18 juni 2017 12:27
  • © Hero Moorlag

pinterestmail

Hoogeveen - Natuurcorrespondent Hero Moorlag vertelt wekelijks in de rubriek Groen en doen over uiteenlopende onderwerpen op het gebied van flora en fauna. Deze week: de nijlgans.

Boevenmasker, ergerlijk luidruchtig, agressief, bezet nesten van andere vogels, brute kracht en onderling onverdraagzaam. Typeringen van de nijlgans, de bekendste exoot van ons land. Het vreemde is dat het helemaal geen gans is. Een nijlgans is een grote eend, net als de bergeend. In Duitsland heet de bergeend Brandgans, terwijl ‘onze’ brandgans daar Weiszwangengans wordt genoemd. Een nijlgans staat hoog op de rode poten. Hij waggelt niet zoals een grauwe gans. Hij is ook kleiner dan echte ganzen. Je zou hem tot een onderfamilie kunnen rekenen, de halfganzen. Van oorsprong komt hij uit het Nijlgebied en andere waterrijke delen van Afrika. De Egyptenaren beschouwden hem als heilig dier en beeldden hem als zodanig af. Vergeet die heiligheid in Nederland maar. Eerder is er een haat-liefde verhouding met deze vogel: ‘Wat zijn ze mooi, maar wat een agressieve lawaaischoppers zijn het in de natuur.’

Ooit siervogel

Ooit zijn ze als siervogel losgelaten. Vanaf 1970 broeden ze in onze natuur. Met geweld en veel misbaar pikken ze het nest in van een grauwe gans, wilde eend, zwarte kraai, ekster of buizerd. De jongen van deze vogels worden verdronken of anderszins om zeep gebracht. Het is een vreemd gezicht, een nijlgans hoog in een boom op het nest van een buizerd. Een niet bewoond ooievaarsnest is ook in trek. Gevallen dat nijlganzen een ooievaarspaar verjagen van een paalnest, ken ik niet. Ooievaars zijn waarschijnlijk sterker en voor de dolksnavel hebben nijlganzen respect. Meestal broeden ze in riet- en pitrusvelden. In de wijde omgeving van hun nesten verjagen ze hardhandig eenden, ganzen en soortgenoten.

Lawaai

Of je nu ‘s morgens, ‘s middags, ‘s avonds of ‘s nachts in een waterrijk natuurgebied komt, altijd is er lawaai van nijlganzen. Het territorium wordt 24 uur per etmaal verdedigd. Agressiviteit is hun handelsmerk. In de Nederlandse vertaling van ‘Het Leven der Dieren’ van Alfred Brehm (1829-1884) staat over de nijlgans: ‘In de hoogste mate heerszuchtig en boosaardig, leeft zij niet eens met hare soortgenoten in vrede, hoewel zij zich met hen tot troepen verenigt.’ Dat laatste doen ze alleen in het winterhalfjaar, tot het voorjaar aanbreekt en de hormonen beginnen te werken. Het meest rustig en zwijgzaam zijn nijlganzen als ze jongen hebben. Zoals bij alle ganzen zwemt een ouder voor en een ouder achter de jongen. Ook als ze op het land gaan, zie je deze opstelling. De verzorging van de kuikens is perfect en gebeurt door beide ouders. Mooi om te zien.

Toch bejagen

Gedeputeerde Staten van Drenthe hebben de nijlgans aangewezen om te bestrijden in geval van schade aan de landbouw. De Europese Unie brengt binnenkort twaalf invasieve exoten bij de lidstaten in stemming voor opname op de Unielijst van de EU-exotenverordening. Het gaat onder meer om wasbeerhond, muskusrat, reuzenberenklauw en nijlgans. Op de Unielijst staan sinds 2016 al 37 exotische planten en dieren ‘die in alle lidstaten moeten worden aangepakt om de inheemse natuur te beschermen’.

Om verdere verspreiding te voorkomen, moeten ze uit de natuur worden verwijderd. Voor de nijlgans betekent het dat ze mogen worden bejaagd. Diverse Wildbeheer Eenheden (WBE’s) vertellen op internet hoe je het beste een nijlgans kunt schieten en het vlees bereiden. De borststukken van de nijlgans worden als lekkernij beschouwd. Biefstuk van de nijlgans.

In de vlucht is een nijlgans snel te herkennen aan de brede witte baan op de vleugels en meteen aan zijn luidruchtige roep bij het opvliegen. Het tempo van de toename speelt een rol bij de bestrijding. In 1999 telde Sovon 5000, in 2009 13.000 paar. Aanvankelijk nam de stand toe met 25% per jaar, nu met 6%. De vraag is of afschot de stand echt decimeert.

whatsappTip de redactie via WhatsApp! Voeg 'Hoogeveensche Courant' toe als contact in uw telefoon, 06-5751 5176, en stuur ons uw tips, foto’s en video’s.