abonneer nu
Human Interest

‘First Man’ laat maanavontuur zien door de ogen van Neil Armstrong

Geplaatst op dinsdag 23 oktober 2018 12:59
  • In de film 'First Man' zien we door de ogen van de koelbloedige Neil Armstrong hoe de NASA er in slaagde om in juni 1969 de eerste mensen op de maan te laten landen. © Filmposter

pinterestmail

Hoogeveen - Ook in Vue Hoogeveen draait momenteel de film ‘First Man’ van regisseur Damien Chazelle waarin we kunnen zien hoe de NASA er in slaagde om in juni 1969 de eerste mensen op de maan te laten landen.

De film gaat weliswaar over het lange traject van testvlucht tot maanlanding, maar we zien alles door de ogen van de koelbloedige Neil Armstrong, wiens kalmte soms dicht tegen gevoelsarmoede aanligt. Hoe dat komt, verklaart First Man ook. In een van de eerste scènes zien we hoe hij en zijn vrouw Janet hun dochtertje verliezen. Meteen na de uitvaart begraaft hij zich in zijn werk en gaat elke gelegenheid uit de weg om over haar dood te praten. De dood hangt sowieso over alles wat hij en zijn collega’s doen. Elk moment kan er iets misgaan: een testvliegtuig kan neerstorten, een capsule vlam vatten of een cruciaal schroefje lostrillen.

In het leven van astronaut Neil Armstrong stonden de woorden ‘gevaar’ en ‘actie’ altijd centraal. Natuurlijk was dat het geval in juni 1969, toen hij zijn wereldberoemde reis naar de maan maakte en er diverse momenten waren waarop het nog maar net goed ging, maar ook in de decennia daarvoor toen hij als piloot in dienst was van de Amerikaanse marine, luchtmacht en ruimtevaartorganisatie NASA. En over die eerste fase van zijn lange carrière in de lucht- en ruimtevaart kunt u vandaag in Luchtpost lezen.

Korea

Neil Armstrong werd op 5 augustus 1930 geboren in Wapakoneta, in de Amerikaanse staat Ohio. Al op zesjarige leeftijd vloog de kleine Neil voor het eerst mee in een vliegtuig, wat erg jong was voor die tijd. Zijn pilotenbrevet had Armstrong op zijn zestiende op zak; nog eerder dan zijn rijbewijs. Op zijn negentiende behaalde hij zijn militaire vliegbrevet en op zijn eenentwintigste vloog hij gevechtsmissies boven Korea vanaf het vliegdekschip USS Essex met zijn Grumman ‘Panther’ straaljager. Vliegend door het Noord-Koreaanse luchtruim kreeg Neil Armstrong al snel de reputatie van onverschrokken piloot. Maar die onverschrokkenheid kostte hem op zeker moment bijna het leven. ‘Op een dag in september 1951 moesten we een brug vernietigen,’ zo vertelde Armstrong later. ‘Maar rond die brug stond ontzettend veel vijandelijk afweergeschut opgesteld.’ Toch ging de toekomstige astronaut laagvliegend recht op zijn doel af en opende het vuur op een konvooi vrachtwagens dat op dat moment over de brug reed. Armstrong’s Panther-straaljager werd ogenblikkelijk het doelwit van het luchtafweergeschut. Overal om hem heen waren de zwarte wolkjes van ontploffende granaten te zien. Stukken van de vleugel en staart van de Panther vlogen in het rond. Diverse kabels en hydraulische leidingen werden door metaalsplinters doorgesneden. Armstrong: ‘Ik kon mijn straaljager nog wel in de lucht houden, maar het was duidelijk dat landen onmogelijk zou zijn.’ Voortdurend heen en weer schuivend met de gashendel lukte het Armstrong om de 160 kilometer naar de eigen linies te overbruggen. Daar aangekomen maakte hij succesvol gebruik van de schietstoel en was binnen een dag weer terug op het vliegdekschip USS ‘Essex’.

Stalen kabel

Maar het zou niet de laatste keer zijn dat Armstrong in de problemen kwam. Een paar maanden na het hierboven beschreven incident, zag Armstrong tijdens een patrouillevlucht boven Korea vijandelijke troepenbewegingen in een nauwe vallei. Hij dook de vallei binnen om de Noord-Koreanen onder de vuur te gaan nemen. Opeens vloog zijn Panther tegen een stalen kabel aan die dwars over de vallei was gespannen, waarna de straaljager als een aangeschoten vogel door het luchtruim zwabberde en bijna crashte. Armstrong wist de Panther uiteindelijk weer onder controle te krijgen en constateerde dat er een flink stuk van de linkervleugel was afgescheurd.

Later hoorde hij dat de kabel als een soort boobytrap voor de ingang van de vallei was gespannen door Chinese troepen. Het ding had bijna gewerkt, maar dit keer slaagde de piloot erin om zijn kreupele vliegtuig heelhuids thuis te brengen. Nadien waren er nog meer bijna ongelukken tijdens missies boven Korea, maar Armstrong was daar, zoals met alles, heel nuchter over: ‘Alle piloten kregen in die tijd met bijna-ongelukken te maken.’ Na terugkeer van zijn 78ste en laatste gevechtsvlucht boven Korea telde Neil Armstrong het aantal kogelgaten in zijn Panther-gevechtsvliegtuig; het bleken er, wonderlijk genoeg, precies 78 te zijn.

Testvlieger

Terug in de VS werd Neil Armstrong testvlieger: eerst bij de Amerikaanse luchtmacht en vanaf 1960 bij de NASA. Daar maakte hij testvluchten met het snelste en hoogst vliegende vliegtuig aller tijden: de X-15. Het was tijdens testvluchten met dit raketvliegtuig dat de spanning zoals hij die kende uit de tijd dat hij operationeel vlieger was in Korea weer terugkeerde. Toen hij op een dag op grote hoogte door een omgebouwde B-52 bommenwerper werd gedropt wilde de raketmotor niet starten. Als een baksteen stortte het zwartgeverfde raketvliegtuig naar beneden, maar Armstrong’s hart sloeg er niet één slag sneller om. IJzig kalm doorliep hij de startprocedure van de motor opnieuw en ditmaal startte de motor wel waarna de X-15 met Armstrong in de cockpit een recordhoogte van liefst 100 kilometer wist te bereiken waarbij hij vloog met een snelheid van ruim 7000 kilometer per uur.

Armstrong’s leven stond helemaal in het teken van spannende gebeurtenissen. Zelfs bij hem thuis gebeurden die soms. Op een kille ochtend in 1964 werden hij en zijn vrouw om half vier wakker met de constatering dat hun hele slaapkamer gevuld was met rook. Het huis stond in brand en de vlammen sloegen al door het dak. Al hoestend en kuchend renden de beiden door de verstikkende rook naar de slaapkamers van hun kinderen. Eric (7 jaar) en Mark (1 jaar) werden snel in veiligheid gebracht. Even later stond het gezin Armstrong in de pyjama buiten in de kou toe te kijken hoe hun huis tot de grond toe afbrandde. Oorzaak van de brand: kortsluiting.

whatsappTip de redactie via WhatsApp! Voeg 'Hoogeveensche Courant' toe als contact in uw telefoon, 06-5751 5176, en stuur ons uw tips, foto’s en video’s.
DOSSIERS dossiers