abonneer nu
Theater

Zwaantje Vortman: 'Hoe meer buikpijn, hoe beter de voorstelling’

Geplaatst op donderdag 12 april 2018 17:58
  • © Jochem Jurgens

pinterestmail

Hoogeveen / Emmen - ‘Weet je Zwaantje, als je goed om je heen kijkt, dan valt je op dat de hele wereld eigenlijk één groot toneelstuk is.’ Wijze woorden die de vader van Zwaantje Vortman uit Emmen aan zijn dochter meegaf.

Ze heeft die woorden wel heel erg letterlijk genomen. Al jaren staat zij op het toneel in stukken van de Joseph Wresinski Cultuur Stichting, een theatergroep die bestaat uit ervaren theatermakers en een groep vrijwilligers die bestaat uit mensen die in armoede leven. Op woensdag 18 april staat Zwaantje op de planken van De Tamboer.

Zwaantje komt oorspronkelijk uit Musselkanaal, maar belandde in 1983 door de liefde in Emmen. Helaas doofde de vlam en kwam het tot een scheiding. Ze kreeg vier kinderen en naast huismoeder werkte ze als schoonmaker en kwam ze later ook in de bijstand terecht. Hoewel ze nog steeds op zoek is naar nieuw werk, lijkt ze haar roeping al te hebben gevonden. Overdag tikt ze sollicitatiebrieven, maar ‘s avonds speelt ze de sterren van de hemel op het toneel.

Barones

Ze belandde op het toneel mede dankzij de inzet van barones Alwine de Vos van Steenwijk, afkomstig uit een oud adellijk geslacht, die door de eeuwen heen onder meer een stevige stempel heeft gezet op bestuurlijk Drenthe. De barones raakte in de jaren zestig onder de indruk van Joseph Wresinski, een priester die zelf was opgegroeid als straatarm immigrantenkind en tussen de armen was gaan wonen in het uitgestrekte daklozenkamp van Noisy-le-Grand. De Vos van Steenwijk gaf haar baantje als diplomate op en voegde zich bij de door de priester opgezette beweging. Dit platform zet zich wereldwijd in om het lot van de armsten onder ons te verbeteren.

Actrice

‘Via haar maakte ik rond 2004 kennis met Laurens Umans, een film- en programmamaker bij de KRO. Voor zijn producties gebruikt Umans de ervaringen van arme mensen en gezinnen als een toetssteen en fundament.’ De rollen die uit de verhalen ontstaan, worden verdeeld onder de vrouwen die via de Joseph Wresinski Cultuur Stichting zijn aangesloten. Daaronder ook Zwaantje. Zij besluit de sprong in het diepe te wagen. Want theaterervaring had ze tot dat moment totaal niet. ‘Een uitdaging om te doen. Ik dacht: nee heb je, ja kun je krijgen.’ Voordat zij in De Omzieners speelde, vervulde zij rollen in de voorstellingen Maria, moeder van de Altijddurende Bijstand, Lazarus en De Omdenkers. Ze reist het halve land af en stond ook op de bühne in België, Duitsland, Frankrijk en Zwitserland.

Zenuwen

De Emmer actrice kan inmiddels bogen op 14 jaar ervaring, maar ze ervaart nog elke avond een gezonde spanning. ‘Ik herinner me nog dat ik destijds in de coulissen stond en de zaal langzaam maar zeker vol stroomde. Daar kreeg ik toch zo’n buikpijn van.’ Toen ze eenmaal op het toneel stond, verdween haar plankenkoorts als sneeuw voor de zon. ‘Tot op de dag van vandaag heb ik dat nog steeds, maar het is goed zo. Hoe meer buikpijn, hoe beter de voorstelling, heb ik ervaren.’

Ontiegelijk kwaad

Mensen de ogen openen, dat hoopt ze met haar spelen te bereiken. ‘Ik kan ontiegelijk kwaad worden op onze regering. De Tweede Kamer en de Eerste Kamer: het liefst sleep ik ze allemaal de schouwburg in. Laten ze luisteren naar de verhalen over het gebrek aan werk, sociale voorzieningen, de gezondheidszorg, onderwijs. Over ervaringen met bewindvoering en schuldsanering. Of ik aandacht voor die problemen wil? Nee, man, ze moeten er wat aan doen’, aldus een vurige Zwaantje.

Chanteur

Na al die jaren op de planken, overweegt de 64-jarige Emmense te stoppen. ‘Maar Laurens schrijft dan snel een rol die me zogezegd op het lijf is geschreven. Dat moet ik dan spelen. En altijd ga ik voor de bijl. Dikke chanteur, ha ha.’

whatsappTip de redactie via WhatsApp! Voeg 'Hoogeveensche Courant' toe als contact in uw telefoon, 06-5751 5176, en stuur ons uw tips, foto’s en video’s.
LAAT EEN BERICHT ACHTER

U moet zijn ingelogd om een bericht te kunnen plaatsen. Log in of registreer je om een reactie te kunnen plaatsen.